Icebreaker: veel geblaat, weinig wol

Het is koud. Voor koukleumen (en buitensporters) is er Icebreaker. Het Nieuw-Zeelandse merk is gespecialiseerd in thermische onderkleding, gemaakt van wol van Merino schapen. De stof heeft mooie eigenschappen: het houdt je koel bij warmte, houdt je warm bij kou, en de wol jeukt niet en blijft vrij van geurtjes. En niet onbelangrijk, volgens Icebreaker is de productie van de kleding ethisch: mens en milieuvriendelijk. Wij gingen op onderzoek uit. Bron: Icebreaker Bij elke aankoop van Icebreaker zit een boekje. Op de eerste pagina’s staan prachtige beelden uit de Nieuw-Zeelandse natuur, en fraaie close-ups van schapen. Mooie beesten overigens. De boekjes vermelden dat de thermo-kleding niet van plastic is gemaakt, maar van Merino wol. Die wol is dus hernieuwbaar (groeit weer aan), bio-afbreekbaar (composteert) en daarom zegt Icebreaker: duurzaam. Dat is wat te kort door de bocht, want bij de verwerking van wol worden doorgaans flink wat chemicaliën toegepast. Experts van Made-By hebben wol in de laagste milieuklasse ingedeeld. De Icebreaker website vertelt uitgebreid dat de productie ‘ethisch’ is. ‘It’s about our relationship to nature, and to each other’. Je kunt via een code ook kijken van welke ‘duurzame’ schapenfarm je wol komt, en dan krijg je weer mooi foto’s te zien. Tussen alle mooie beelden en woorden vonden wij tot noch toe weinig concrete informatie die het gecreëerde imago bevestigen. Het bedrijf publiceert bijvoorbeeld geen CO2-voetafdruk, geen duidelijk beleid voor chemische bewerkingen van wol, geen goede standaard of controles op de arbeidsomstandigheden in Azië. Vooralsnog dus veel geblaat en weinig wol. De score van Icebreaker blijft nog even steken op 2 uit 16. We hopen dat Icebreaker snel wat concreter wordt. Hieronder onze gratis aanbevelingen: Geef een overzicht van de gehele productieketen (dus niet alleen de schapenfarms). Maak duidelijk welke normen voor arbeidsomstandigheden in Aziatische fabrieken worden nagestreefd (supplier Code of Conduct); op welke wijze dit gecontroleerd wordt en welke partijen daarbij betrokken zijn (nu: 0 uit 8 punten). Maak duidelijk wat de ‘ethische’ standaard voor wol precies inhoudt (nu: 0 uit 3 punten). Maak duidelijk welk deel van de productie voldoet aan welke standaarden voor het gebruik van chemicaliën bij de verwerking van wol (nu: 0 uit 1 punt). Maak een CO2 voetafdruk van de eigen bedrijfsvoering en stel concrete doelstellingen om deze te reduceren (nu 2 uit 4). Zo kunnen we zien wat het effect van de inspanningen is.- Sluit aan bij initiatieven als Made By of Fair Wear Foundation, daar ligt de expertise en onafhankelijke toetsing van inspanningen.  

Faitrade bananen, (bio-)logische verpakking?

De gewone banaan is vaak onvriendelijk in milieu en sociaal opzicht. Niet voor niks hebben wij het afgelopen jaar een ranking gelanceerd voor tropisch-fruit-merken. Gelukkig winnen fairtrade en Rainforest Alliance bananen terrein. Deze keurmerken helpen boeren aan betere prijzen en meer milieuvriendelijke productiemethoden. Nederlandse supermarkten geven Coop, Plus en SPAR het goede voorbeeld: zij verkopen enkel nog bananen mét keurmerk. Hoewel je bij de overige supermarkten nog keuze te over hebt – ga ik nu voor fairtrade of conventioneel, Dole of Chiquita? – zie je daar wel in een oogopslag welke bananen fairtrade zijn. Die zijn namelijk verpakt in ‘composteerbaar’ bioplastic. Een handige hulp in het kiezen voor de ‘goede’ banaan. Maar is dat wel zo goed voor het milieu, eigenlijk? Bioplastic Het plastic waar de fairtrade bananen in verpakt zijn, is gemaakt van hernieuwbare grondstoffen zoals zetmeel van maïs. Een bioplastic bespaart tijdens de productie naar schatting zo’n 20% aan energie en CO2-uitstoot ten opzichte van gangbare kunststoffen. Het materiaal is herkenbaar aan het Kiemplantlogo, dat alleen wordt toegekend als het materiaal na drie maanden afgebroken is en geen nadelige effecten heeft op het milieu. Een prachtig alternatief voor gangbare plastics, vinden velen. Dit plastic zal niet blijven ronddwarrelen in de straten, vast komen te zitten in bomen, achterblijven op onze stranden, of de plastic soep in de oceaan aandikken. Voor- en nadelen Toch stellen partijen als Greenpeace en de Keuringsdienst van Waarde (KvW) vraagtekens bij het materiaal. Greenpeace is ongelukkig met de hoeveelheid genetisch gemodificeerde maïs die de grondstof vormt voor bioplastic. Bovendien is dat maïs kostbaar voedsel, dat ook anders goed benut kan worden, namelijk als voedsel. Daarnaast vond KvW in een van haar afleveringen uit dat bioplastic in ons afvalverwerkingsproces met het gewone afval wordt verbrand, in plaats van dat het belandt tussen het GFT-afval. Bij verbranding van bioplastic komt CO2 vrij. Op zich zo erg niet, want bij het composteren van bioplastic is dit net zo goed het geval. Maar bioplastic in de verbrandingsoven levert tenminste energie op. Nodig? Ondanks twijfels, is het composteerbare plastic natuurlijk een goede stap in de richting naar een volledig cradle-to-cradle proces. Voor producten die echt verpakking nodig hebben, dan. Want bij onnodig gebruik is zelfs een besparing van 20% aan energie en CO2-uitstoot nog steeds 80% teveel, lijkt ons. Noten of vloeibare producten zijn bijzonder lastig te vervoeren zonder verpakking. Maar bananen? Waarom wordt er nou juist bij de fairtrade banaan voor een verpakking gekozen, terwijl de schil van de banaan al een natuurlijk verpakkingsmateriaal is? We klopten we aan bij het CBL en Albert Heijn. Helaas zonder succes – wij wachten nog op de beloofde reactie van een alwetende medewerker. En dus… Bij Rank a Brand delen wij punten uit aan merken van tropische producten die duidelijke doelstellingen hebben om (het gewicht van) de verpakking te verminderen. Hierin zien wij tot nog toe het gebruik van bioplastic als een van de verantwoorde doelstellingen. Klopt dit eigenlijk wel? Gezien ons vermoeden dat een consumentenverpakking om een banaan onnodig is, overwegen wij nu dit criterium aan te passen. Is ons vermoeden juist, of zit er wel degelijk nut in het plasticje om die fairtrade tros? Weet jij de reden achter de verpakking? Vertel het ons via een comment hieronder, of via #biobanaan op twitter.